اعاده دادرسی نسبت به آراء قطعی کیفری

مفهوم :  اعاده دادرسی یا اعاده رسیدگی یکی از راه های فوق العاده شکایت از آراء قضایی است یعنی برعکس اعتراضاتی مانند تجدیدنظر که در مقاطع زمانی و شرایط خاص خود با تجویز قانونگذار قابل پیگیری هستند و در اصطلاح روش های عادی اعتراض به آراء نامیده می شوند، این روش اعتراض یک راه عادی اعتراض محسوب نمی شود، زیرا دارای شرایط خاصی است که اولین آن قطعیت حکم است، اعم از آنکه حکم به اجراءگذاشته شده یا نشده باشد و یا اینکه ذاتا قطعی بوده باشد یا بر اثر اسقاط حق یا انقضای مدت یا حتی با تایید مرجع تجدیدنظر قطعیت یافته است.

موارد اعاده دادرسی : از آنجا که با اعتبار امر مختوم در تضاد است، درخواست اعاده دادرسی با شرایط ذیل که به صورت حصری در ماده 477 آیین دادرسی کیفری آمده است پذیرفته می‌شود :

  1. درخواست اعاده دادرسی شخصی که به اتهام قتل (اعم از قتل عمد، شبه عمد و خطای محض) فرد دیگری محکوم می شود که بعدا زنده بودن آن فرد در زمان محکومیت یا حیات او در حال حاضر معلوم گردد.
  2. هنگامی که چند نفر به اتهام ارتکاب جرمی محکوم شوند و ارتکاب آن جرم به‌گونه‏ای باشد که نتوان بیش از یک مرتکب برای آن قائل شد.
  3. در صورتی که شخصی به علت ارتکاب جرمی محکوم شود و فرد دیگری نیز به موجب حکمی از مرجع قضایی به علت همان جرم محکوم شده باشد، به طوری که از تعارض و تضاد مفاد دو حکم، بی‌گناهی یکی از آنان احراز گردد.
  4. درباره شخصی به اتهام واحد، احکام متفاوتی صادر شود. در این صورت دادگاه پس از قبول اعاده دادرسی، هر یک را که صحیح تشخیص دهد، تأیید و رأی دیگر را نقض می کند و چنانچه هر دو رأی را غیرصحیح تشخیص دهد پس از نقض آنها وفق مقررات رسیدگی می‌کند.
  5. در دادگاه صالح ثابت شود که اسناد جعلی یا شهادت خلاف واقع گواهان، مبنای حکم بوده است.
  6. پس از صدور حکم قطعی، واقعه جدیدی حادث و یا ظاهر یا ادله جدیدی ارائه شود که موجب اثبات بی‌گناهی محکومٌ‌علیه یا عدم تقصیر وی باشد.
  7. عمل ارتکابی جرم نباشد و یا مجازات مورد حکم بیش از مجازات مقرر قانونی باشد.

نکته 1 – آراء قطعی مراجع قضایی (اعم از حقوقی و کیفری) شامل احکام و قرارهای دیوان‌عالی کشور، سازمان قضایی نیروهای مسلح، دادگاه‌های تجدیدنظر و بدوی، دادسراها و شوراهای حل اختلاف می‌باشند. آراء شعب دیوان‌عالی کشور نیز در باب تجویز اعاده دادرسی و نیز دستورهای موقت دادگاه‌ها، اگر توسط رییس قوه قضاییه خلاف شرع بیّن تشخیص داده شود، مشمول اعاده دادرسی خواهد بود.

چه کسانی حق درخواست اعاده دادرسی دارند :  مطابق ماده 475 اشخاص ذیل حق درخواست اعاده دادرسی دارند :

  1.  محکوم علیه یا وکیل یا نماینده قانونی او و در صورت فوت یا غیبت محکوم علیه، همسر و وراث قانونی و وصی او
  2.  دادستان کل کشور
  3.  دادستان مجری حکم

نکته 1- درصورتی که رییس دیوان‌عالی کشور، دادستان کل کشور، رییس سازمان قضایی نیروهای مسلح و یا رییس کل دادگستری استان در انجام وظایف قانونی خود، رأی قطعی اعم از حقوقی یا کیفری را خلاف شرع بیّن تشخیص دهند، می‌توانند با ذکر مستندات از رییس قوه قضاییه درخواست تجویز اعاده دادرسی نمایند. مفاد این تبصره فقط برای یک‌بار قابل اعمال است؛ مگر اینکه خلاف شرع بیّن آن به جهت دیگری باشد.

اختیارات خاص رئیس قوه قضائیه :  در صورتی‌که رییس قوه قضاییه رأی قطعی صادره از هریک از مراجع قضایی را خلاف شرع بیّن تشخیص دهد، با تجویز اعاده دادرسی، پرونده را به دیوان‌عالی کشور ارسال تا در شعبی خاص که توسط رییس قوه قضاییه برای این امر تخصیص می‌یابد رسیدگی و رأی قطعی صادر نماید. شعب خاص مذکور مبنیّاً بر خلاف شرع بیّن اعلام شده، رأی قطعی قبلی را نقض و رسیدگی مجدد اعم از شکلی و ماهوی به‌عمل می‌آورند و رأی مقتضی صادر می‌نمایند.

شیوه رسیدگی : درخواست اعاده دادرسی به دیوان‌عالی کشور تسلیم می‌شود. این مرجع پس از احراز انطباق موضوع درخواست با یکی از موارد موضوع ماده (۴۷۴) این قانون، با تجویز اعاده دادرسی، رسیدگی مجدد را به دادگاه هم‌عرض دادگاه صادرکننده حکم قطعی، ارجاع می‌دهد و در غیر این صورت قرار رد اعاده دادرسی صادر می‌نماید.

نکته 1 : نسبت به حکمی که پس از اعاده دادرسی صادر می‌شود، دیگر اعاده دادرسی از همان جهت پذیرفته نمی‌شود. مگر این‌که اعاده دادرسی از مصادیق ماده (۴۷۷) بوده و مغایرت رأی صادره با مسلمات فقهی به جهات دیگری غیر از جهت قبلی باشد و یا رأی جدید مجدداً همانند رأی قبلی مغایر با مسلمات فقهی صادر شده باشد.

نکته 2 : هرگاه دادگاه پس از رسیدگی ماهوی، درخواست اعاده دادرسی را وارد تشخیص دهد، حکم مورد اعاده دادرسی را نقض و حکم مقتضی صادر می‌کند. در صورتی که درخواست اعاده دادرسی راجع به قسمتی از حکم باشد، فقط همان قسمت نقض یا اصلاح می‌شود. حکم دادگاه از حیث تجدیدنظر یا فرجام‌خواهی تابع مقررات مربوط است.

آثار اعاده دادرسی : هرگاه رأی دیوان‌عالی کشور مبنی بر تجویز اعاده دادرسی باشد یا طبق ماده(۴۷۷) اعاده دادرسی پذیرفته شده باشد اجرای حکم تا صدور حکم مجدد به تعویق می‌افتد و چنانچه از متهم تأمین أخذ نشده و یا تأمین منتفی شده باشد یا متناسب نباشد، دادگاهی که پس از تجویز اعاده دادرسی به موضوع رسیدگی می‌کند، تأمین لازم را أخذ می‌نماید. پس از شروع به محاکمه جدید، هرگاه ادله‏ای که اقامه شده قوی باشد، قرار توقف آثار و تبعات حکم اولی، فوری صادر می‌شود و دادرسی مطابق مواد این قانون انجام می‏گیرد و در صورتی که مجازات مندرج در حکم، از نوع مجازات سالب حیات یا سایر مجازات‌های بدنی یا قلع و قمع بنا باشد، شعبه دیوان‌عالی کشور با وصول تقاضای اعاده دادرسی قبل از اتخاذ تصمیم درباره تقاضا، دستور توقف اجرای حکم را می‌دهد.

12 Thoughts to “اعاده دادرسی نسبت به آراء قطعی کیفری”

  1. [8860]Experience the Best Online Casino in the Philippines with Phtaya 63 Slot Games and More. visit: phtaya 63

  2. [7555]Jilifish Online Casino Philippines: Best Slot Games, Jilifish Login, Register, and App Download. Experience the best Jilifish slot games at Jilifish Online Casino Philippines. Secure Jilifish login, quick register, and Jilifish app download. Play and win now! visit: jilifish

  3. [8708]jljl991 Online Casino Philippines: Easy jljl991 login, register, and app download for the best jljl991 slots and rewards. Experience jljl991 Online Casino Philippines. Enjoy easy jljl991 login, jljl991 register, and jljl991 app download. Play the best jljl991 slot games and win big rewards today! visit: jljl991

  4. [6181]Kingjili Online Casino Philippines: Quick Login, Register & App Download for the Best Slots Experience Experience the best Kingjili slots at Kingjili Online Casino Philippines. Fast Kingjili login & easy Kingjili register. Get the Kingjili app download now and win big! visit: kingjili

  5. [5684]SBOTOP Login & Register | Best Slot Games, App Download & Official Link Alternatif Philippines Join SBOTOP Philippines! Quick SBOTOP login & register for premium SBOTOP slot games. Get the SBOTOP app download & official SBOTOP link alternatif for secure play. visit: SBOTOP

  6. [3027]Luckpot: The Best Philippines Online Casino & Slots. Easy Luckpot Register, Login, and Official App Download. Experience the best Philippines online casino with Luckpot! Enjoy a seamless Luckpot login and register process to play premium Luckpot slots. Get the official Luckpot app download today and start winning big at the most trusted gaming platform. visit: luckpot

  7. [2770]Jili16 Casino Philippines: Best Jili16 Slot Games. Quick Jili16 Login, Register & App Download for Big Wins! Join Jili16 Casino Philippines for the best Jili16 slot games! Quick Jili16 login & Jili16 register. Get the Jili16 download app for big wins at Jili16 casino today. visit: jili16

  8. [3332]Experience the best online casino in the Philippines at 77ph1. Login or register now to play 77ph1 slots and live casino games. Secure 77ph1 app download available for the ultimate mobile gaming experience. Join 77ph1, the premier online casino in the Philippines. Quick 77ph1 login and register to play 77ph1 slots and live casino. Secure 77ph1 app download available! visit: 77ph1

  9. [4853]Experience the best PH889 online casino in the Philippines. Fast PH889 login, easy register, premium PH889 slot games, and official PH889 app download. Join PH889, the top online casino in the Philippines! Enjoy fast PH889 login, easy register, and premium PH889 slot games. Get the official PH889 app download now for a premium gaming experience. visit: ph889

  10. [7986]ph44 Online Casino Philippines: Easy ph44 Login & Register – Play Premium ph44 Slot Games and Get the Official ph44 App Download. Experience the ultimate gaming at ph44 Online Casino Philippines. Secure ph44 login & register for premium ph44 slot games. Get the official ph44 app download now! visit: ph44

  11. a45

    [1834]a45 Casino: Best Philippines Slot Online. Easy a45 Login, Register & Official App Download. Experience the best Philippines slot online at a45 Casino! Enjoy easy a45 login, fast a45 register, and the official a45 app download. Play at the top-rated a45 casino now. visit: a45

  12. [649]Crazywin Online Casino Philippines: Top Slots, Easy Login, Register & App Download Join Crazywin Online Casino Philippines for the best crazywin slots! Enjoy a fast crazywin login and easy crazywin register process. Start winning today with the crazywin app download for a premium mobile gaming experience. visit: crazywin

Leave a Comment