مرور زمان کیفری
مرور زمان به معنای مهلتی است که قانونگذار برای شکایت، تعقیب، صدور حکم و اجرای مجازات معین نموده است و مواد (105) تا (113) قانون مجازات اسلامی ایران مصوب (1392) به مقررات آن اختصاص داده شده است. می توان گفت که مرور زمان یکی از مهم ترین مباحث حقوق کیفری است، زیرا حتی اگر شخصی دلایل محکمی هم برای اثبات ادعای خود داشته باشد، اگر در زمان مقرری که قانون معین نموده اقدام به استیفای حقوق خود ننماید، حتی با وجود این دلایل دعوای او در دادگاه پذیرفته نخواهد شد. در قانون اشاره ای به علت وضع این قانون نشده است، ولی به نظر می رسد، یکی از موارد حقوق متهم است، زیرا اگر اختیار اقامه دعوا به شاکی سپرده شود و او بعد از سپری شدن مدت زمان طولانی اقدام به طرح دعوا نماید، چه بسا دلایل و اسناد شهودی که متهم می تواند برای اثبات بی گناهی به آن متوسل شود از بین رفته باشد و یا در قید حیات نباشند.
مرور زمان یکی از اصول حقوقی است که می توان گفت در کلیه نظام های حقوقی پذیرفته شده است و قانون کیفری تمامی کشور ها دربردانده این موضوع است؛ ولیکن ملاک و معیار آن ممکن است، در خصوص هریک از جرائم یا در هر یک از کشورها متفاوت باشد، با توجه به مواد قانونی راجع به این موضوع ملاک و معیار قانونگذار ایران برای تعیین مدت مرور هر یک از جرائم، اهمیت و شدت آسیب های فردی و اجتماعی جرم بوده است که میزان مجازات تعیین شده برای هر جرم بیانگر شدت و سختی آن است. بنابراین پیش از ورود به بحث لازم است درجه بندی را که قانونگذار در ماده (19) برای جرائم معین نموده است را بررسی نمائیم که دانستن آن علاوه بر فهم دقیق تر مرور زمان، در یادگیری برخی از موضوعات دیگر نظیر تخفیف مجازات که مبنای این موضوعات هم می باشد، کمک شایانی می نماید.
درجه بندی مجازات ها :
پیش از بررسی موضوع ذکر این نکته لازم است که مجازات ها در قانون مجازات به دو دسته مجازات های حدی و تعزیری تقسیم می شوند، دسته نخست مجازات هایی هستند که شرایط و مجازات آنها در شریعت اسلام معین شده است و شامل مرور زمان نمی شوند. دسته دوم نیز که البته مبنای آنها نیز شریعت اسلام است ولی مجازات آن توسط قانونگذار تعیین می شود، البته در میان جرائم تعزیری نیز جرائمی هستند که با توجه به اهمیت آن نزد قانونگذار مشمول مرور زمان نمی شوند و در ادامه به آنها اشاره خواهد شد. طبق ماده (19) قانون مجازات اسلامی مجازات هاي تعزيري به هشت درجه تقسيم مي شود:
درجه اول : جرائمی که مجازات قانونی آنها موارد ذیل است :
- حبس بيش از بيست و پنج سال
- جزاي نقدي بيش از دو ميليارد و هشتصد ميليون ريال
- مصادره كل اموال
- انحلال شخص حقوقي
درجه دوم : جرائمی که مجازات قانونی آنها موارد ذیل است :
- حبس بيش از پانزده تا بيست و پنج سال
- جزاي نقدي بيش از یک ميليارد و پانصد ميليون ريال تا دو ميليارد و هشتصد ميليون ريال
درجه سوم : جرائمی که مجازات قانونی آنها موارد ذیل است :
- حبس بيش از ده تا پانزده سال
- جزاي نقدي بيش از یک ميليارد و پانصد ميليون ريال تا دو ميليارد و هشتصد ميليون ريال
درجه چهارم : جرائمی که مجازات قانونی آنها موارد ذیل است :
- حبس بيش از پنج تا ده سال
- جزاي نقدي بيش از پانصد ميليون ريال تا یک ميليارد و پانصد ميليون ريال
- انفصال دائم از خدمات دولتي و عمومي
درجه پنجم : جرائمی که مجازات قانونی آنها موارد ذیل است :
- حبس بيش از دو تا پنج سال
- جزاي نقدي بيش از دویست و چهل ميليون ريال تا پانصد ميليون ريال
- محروميت از حقوق اجتماعي بيش از پنج تا پانزده سال
- ممنوعيت دايم از يك يا چند فعاليت شغلي يا اجتماعي براي اشخاص حقوقي
- ممنوعيت دايم از دعوت عمومي براي افزايش سرمايه براي اشخاص حقوقي
درجه ششم : جرائمی که مجازات قانونی آنها موارد ذیل است :
- حبس بيش از شش ماه تا دو سال
- جزاي نقدي بيش از شصت ميليون ريال تا دویست و چهل ميليون ريال
- شلاق از سي و يك تا هفتاد و چهار ضربه و تا نود و نه ضربه در جرايم منافي عفت
- محروميت از حقوق اجتماعي بيش از شش ماه تا پنج سال
- انتشار حكم قطعي در رسانه ها
- ممنوعيت از يك يا چند فعاليت شغلي يا اجتماعي براي اشخاص حقوقي حداكثر تا مدت پنج سال
- ممنوعيت از دعوت عمومي براي افزايش سرمايه براي اشخاص حقوقي حداكثر تا مدت پنج سال
- ممنوعيت از صدور برخي از اسناد تجاري توسط اشخاص حقوقي حداكثر تا مدت پنج سال
درجه هفتم : جرائمی که مجازات قانونی آنها موارد ذیل است :
- حبس بيش از نود ویک روز تا شش ماه
- جزاي نقدي بيش از سی ميليون ريال تا شصت ميليون ريال
- شلاق از یازده تا سی ضربه
- محروميت از حقوق اجتماعي تا شش ماه
درجه هشتم : جرائمی که مجازات قانونی آنها موارد ذیل است :
- حبس تا سه ماه
- جزاي نقدي تا سی ميليون ريال
- شلاق تا ده ضربه
با تعریفی که در آغاز بحث ارائه شد مرور زمان کیفری را می توان به دسته های ذیل تقسیم نمود :
- مرور زمان تعقیب دعوا و صدور حکم : مطابق ماده (105) در صورتي كه از تاريخ وقوع جرم يا از تاريخ آخرين اقدام تعقيبي، مهلت های زیر که بر اساس درجه هر جرم معین شده، سپری شود و برای دعوا حكم صادر نشده باشد، تعقیب دعوا و صدور حکم دیگر به دلیل مرور زمان امکان ندارد:
الف ( جرايم درجه يك تا سه پس از گذشت پانزده سال
ب ( جرايم درجه چهار پس از گذشت ده سال
پ ( جرايم درجه پنج پس از گذشت هفت سال
ت ( جرايم درجه شش پس از گذشت پنج سال
ث ( جرايم درجه هفت و هشت پس از گذشت سه سال
نکته: منظور از اقدام تعقيبي يا تحقيقي، وظایف قانونی از قبيل احضار، جلب، بازجويي، استماع اظهارات شهود و مطلعان است که مقام قضايي برای اجراي قانون انجام مي دهد.
نکته: مطابق ماده (106) در جرايم قابل گذشت هرگاه در مدت يك سال از تاريخ اطلاع از وقوع جرم، شكايت نشود، این حق ساقط مي شود مگر اينكه شاکی تحت سلطه متهم بوده يا به دليلي خارج از اختيار، قادر به شكايت نبوده باشد كه در اين صورت مهلت شکایت از تاريخ رفع آن محاسبه مي شود. هرگاه شخصی که حق شکایت داشته است، قبل از انقضاي مدت مذكور فوت كند و دليلي بر انصراف وي از شكايت نباشد هر يك از ورثه در مهلت شش ماه از تاريخ وفات حق شكايت دارد.
نکته: مطابق ماده (112) قطع مرور زمان، مطلق است و نسبت به كليه شركا و معاونان اعم از آنكه تعقيب شده يا نشده باشند، اعمال مي شود هر چند تعقيب فقط درباره يكي از آنها شروع شده باشد. همچنين شروع به اجراي حكم در مورد برخي از شركا يا معاونان جرم قاطع مرور زمان نسبت به ديگر محكومان است.
- مرور زمان اجرای حکم : مطابق ماده (107) سپری شدن مهلت هایی که پس از قطعی شدن حکم بر اساس درجه هر یک از جرائم معین شده است، اجرای احکام را منتفی می نماید :
الف ( جرايم درجه يك تا سه پس از بيست سال از قطعی شدن حکم
ب ( جرايم درجه چهار پس از پانزده سال از قطعی شدن حکم
پ ( جرايم درجه پنج پس از ده سال از قطعی شدن حکم
ت ( جرايم درجه شش پس از هفت سال از قطعی شدن حکم
ث ( جرايم درجه هفت و هشت پس از پنج سال از قطعی شدن حکم
نکته: اگر هنگام مجازات مانعي باشد، مرور زمان اجرای تمام یا مابقی حکم از تاریخ رفع مانع محاسبه مي شود.
نکته: هرگاه اجراي مجازات به هر علت متوقف شود، تاريخ شروع مرور زمان، از تاريخ توقف اجراي مجازات است و در مواردي كه توقف بيش از يك نوبت باشد، شروع مرور زمان از تاريخ آخرين توقف است مگر اينكه اجراي مجازات بر اثر رفتار عمدي محكوم متوقف شده باشد كه در اين صورت مرور زمان اعمال نمي شود.
نکته: مرور زمان اجراي احكام دادگاه هاي خارج از كشور درباره اتباع ايراني در حدود مقررات و موافقتنامه ها است.
جرايمی که مشمول مرور زمان تعقيب، صدور حكم و اجراي مجازات نمی شوند : مطابق ماده (109) جرايم ذيل مشمول مرور زمان تعقيب، صدور حكم و اجراي مجازات نمي شوند:
الف: جرايم عليه امنيت داخلي و خارجي كشور
ب: جرايم اقتصادي مانند كلاهبرداري و در جرايمی كه ميزان مال موضوع جرم ارتكابي، يك ميليارد ریال و بیش از آن باشد.
پ: جرايم موضوع قانون مبارزه با مواد مخدر
نکته: هرگاه در مورد يك شخص به موجب حكم يا احكامي محكوميت هاي قطعي متعدد صادر شود، شروع به اجراي هر يك از محكوميت ها، نسبت به ديگر محكوميت ها، قاطع مرور زمان است.
نکته: در موارد تعليق اجراي مجازات يا اعطاي آزادي مشروط در صورت لغو قرار تعليق يا حكم آزادي مشروط، مبدأ مرور زمان، تاريخ لغو قرار يا حكم است.
امیر میرزائی – وکیل پایه یک دادگستری.
[514]Phfiery Online Casino Philippines: Best Phfiery Slot Games, Easy Login, Register & App Download. Experience the ultimate gaming at Phfiery Online Casino, the top choice for players in the Philippines! Enjoy the best Phfiery slot games with a fast Phfiery login and easy Phfiery register process. Secure your Phfiery app download today to play and win big anytime, anywhere. Join the Phfiery community now! visit: phfiery
[3173]PHL777 Online Casino Philippines: Easy Login, Register & App Download for the Best Slot Games Experience. Join PHL777 Online Casino Philippines for the best PHL777 slot games! Quick PHL777 login, easy register & secure app download. Play now and experience big wins! visit: phl777
[8439]WineHQ Online Casino: The Best Legit Real Money Casino in the Philippines. Experience top-tier gaming at WineHQ Online Casino, recognized as the best legit real money casino in the Philippines. Fast-track your winnings with a secure WineHQ login or enjoy seamless play via the WineHQ Casino app download. Join the most trusted online casino Philippines has to offer and start winning real cash today! visit: winehq
[7388]PPHWIN Official Link: Easy Login, Register & App Download for the Best Philippines Slot Games. Access the PPHWIN official link for easy pphwin login and pphwin register. Experience the best Philippines slot games and get the pphwin app download to play and win today! visit: pphwin
[8811]jii747: The Philippines’ Best Legit Online Casino & Official GCash Slots Welcome to **jii747**, the **Philippines’ best legit online casino** and the official home for high-payout **GCash slots**. Secure your **jii747 login official** today to experience **top-rated online gambling** featuring live dealers, sports betting, and the **best online slots Philippines GCash** integration. Join the most trusted **jii747 legit casino PH** platform for a safe, fair, and thrilling gaming experience with instant withdrawals. visit: jii747
[6783]771pub Official Site: Best Slot Games in the Philippines. Get Started with 771pub Login, Register, and App Download Now! Join 771pub Official Site for the best slot games in the Philippines. 771pub login & register now! Quick 771pub app download for top-tier mobile casino action. visit: 771pub
[6599]jlace app|jlace login|jlace giris|jlace download|jlace register Experience top-tier gaming at **jlace**, the Philippines’ premier online casino platform. **Download the jlace app** today for seamless mobile play. Simply complete your **jlace register** and secure **jlace login** (jlace giris) to access exclusive slots, live dealers, and big rewards. Join jlace now for the ultimate betting experience! visit: jlace
[63]wow888 Online Casino PH: Fast wow888 Login, Register, & Best wow888 Slot. Download the wow888 App Today! Experience top-tier gaming at wow888 online casino PH. Access fast wow888 login, easy wow888 register, and the best wow888 slot games. Start your wow888 app download today for big wins! visit: wow888
[4331]60jili Online Casino: The Philippines’ Best GCash Gambling Platform for Legit Slots & Secure Login. Experience 60jili online casino Philippines, the best online gambling platform PH for 60jili legit slots and massive rewards. Secure your 60jili login today and enjoy seamless, fast transactions with the top-rated GCash online casino Philippines. visit: 60jili
[4034]The Philippines’ Premier Online Casino for the Best Slots and Gaming Experience visit: jilibet004
[5543]PH62: The Philippines’ Top Rated Online Casino – Best Legit GCash Slots and Sports Betting. Experience premium gaming at PH62 Online Casino Philippines, the nation’s top-rated online gambling site for legit GCash slots and sports betting. As the best legit GCash casino PH, PH62 offers a secure, high-payout environment for enthusiasts seeking reliable entertainment. Join the winning community today—PH62 Login and Register now to access the Philippines’ most trusted platform for slots, live games, and sports betting. visit: ph62
[4667]Scatter Login & Slot Register: Download the Scatter App for Top Casino Slots in the Philippines Access the official scatter login link for the best scatter casino slots in the Philippines. Quick scatter slot register & easy scatter app download. Join now! visit: scatter
23phwinnet, gave it a bash. Alright selection, not a bad place to have a punt if you fancy it 23phwinnet
Alright, so I tried betviplogin. Seems legit enough for a quick login. Found what I needed without too much fuss. Give it a shot at betviplogin and see what you think.
Betvipmax? Yeah, it’s got that ‘vip’ feel. Might be worth checking out if you’re looking for something a bit more exclusive. More info over at betvipmax!
[182]Jugabetmx | Casino Online México: Iniciar Sesión, Bonos y App Únete a Jugabetmx, el mejor casino online en México. Disfruta de bonos exclusivos, descarga nuestra app y gana en grande. ¡Inicia sesión y empieza a jugar hoy! visit: jugabetmx